درسنامه آموزشی قرآن کلاس نهم
درس 7: سوره حدید و حشر، پیرمرد شامی و امام سجاد
جلسۀ اول: سورۀ حدید
وَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَ رُسُلِهِ أُولَئِكَ هُمُ الصِّدِّيقُونَ وَ الشُّهَدَاءُ عِنْدَ رَبِّهِمْ لَهُمْ أَجْرُهُمْ وَ نُورُهُمْ وَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ ﴿۱۹﴾ اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ وَ زِينَةٌ وَ تَفَاخُرٌ بَيْنَكُمْ وَ تَكَاثُرٌ فِي الْأَمْوَالِ وَ الْأَوْلَادِ كَمَثَلِ غَيْثٍ أَعْجَبَ الْكُفَّارَ نَبَاتُهُ ثُمَّ يَهِيجُ فَتَرَاهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَكُونُ حُطَامًا وَ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ شَدِيدٌ وَ مَغْفِرَةٌ مِنَ اللَّهِ وَ رِضْوَانٌ وَ مَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا مَتَاعُ الْغُرُورِ ﴿۲۰﴾ سَابِقُوا إِلَى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُهَا كَعَرْضِ السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ أُعِدَّتْ لِلَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَ رُسُلِهِ ذَلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشَاءُ وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ ﴿۲۱﴾ مَا أَصَابَ مِنْ مُصِيبَةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لَا فِي أَنْفُسِكُمْ إِلَّا فِي كِتَابٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَبْرَأَهَا إِنَّ ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ ﴿۲۲﴾ لِكَيْلَا تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَ لَا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاكُمْ وَ اللَّهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ ﴿۲۳﴾ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ وَ يَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ وَ مَنْ يَتَوَلَّ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ ﴿۲۴﴾
ترتیل صوتی آیات سورهٔ حدید / آیهٔ 19 تا 24
لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَ أَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَ الْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَ أَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَ مَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَ لِيَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ وَ رُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ ﴿۲۵﴾ وَ لَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا وَ إِبْرَاهِيمَ وَ جَعَلْنَا فِي ذُرِّيَّتِهِمَا النُّبُوَّةَ وَ الْكِتَابَ فَمِنْهُمْ مُهْتَدٍ وَ كَثِيرٌ مِنْهُمْ فَاسِقُونَ ﴿۲۶﴾ ثُمَّ قَفَّيْنَا عَلَى آثَارِهِمْ بِرُسُلِنَا وَ قَفَّيْنَا بِعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ وَ آتَيْنَاهُ الْإِنْجِيلَ وَ جَعَلْنَا فِي قُلُوبِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ رَأْفَةً وَ رَحْمَةً وَ رَهْبَانِيَّةً ابْتَدَعُوهَا مَا كَتَبْنَاهَا عَلَيْهِمْ إِلَّا ابْتِغَاءَ رِضْوَانِ اللَّهِ فَمَا رَعَوْهَا حَقَّ رِعَايَتِهَا فَآتَيْنَا الَّذِينَ آمَنُوا مِنْهُمْ أَجْرَهُمْ وَ كَثِيرٌ مِنْهُمْ فَاسِقُونَ ﴿۲۷﴾ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ آمِنُوا بِرَسُولِهِ يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِنْ رَحْمَتِهِ وَ يَجْعَلْ لَكُمْ نُورًا تَمْشُونَ بِهِ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ ﴿۲۸﴾ لِئَلَّا يَعْلَمَ أَهْلُ الْكِتَابِ أَلَّا يَقْدِرُونَ عَلَى شَيْءٍ مِنْ فَضْلِ اللَّهِ وَ أَنَّ الْفَضْلَ بِيَدِ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشَاءُ وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ ﴿۲۹﴾
ترتیل صوتی آیات سورهٔ حدید / آیهٔ 25 تا 29
آموزش مفاهیم
فعالیت 1 (صفحهٔ 76 کتاب درسی)
جدول زیر را با استفاده از کلمات داده شده، کامل و سعی کنید معنای کلمات را به خاطر بسپارید.
یاری میکند، پیامبران، فایدهها، قدرتمند، آهن
| ردیف | کلمه | معنا | ردیف | کلمه | معنا |
| 1 | رُسُل | پیامبران، جمع رَسول | 2 | بَیِّنات | دلایل روشن، جمع بَِیّنَة |
| 3 | یَقومَ … بِ | رفتار کند … به، به پا دارد | 4 | حَدید | آهن |
| 5 | بَأس | سختی | 6 | مَنافِع | فایدهها |
| 7 | یَنصُرُ | یاری میکند | 8 | قَوِیّ | قوی، قدرتمند |
فعالیت 2 (صفحهٔ 76 کتاب درسی)
معنای این ترکیبها و عبارات قرآنی را بنویسید.
1- أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا: فرستادیم پیامبرانمان را
2- بِالْبَيِّنَاتِ: با دلایل روشن
3- وَ أَنْزَلْنَا مَعَهُمُ: نازل کردیم با آنها
4- لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ: تا به پا دارند مردم عدل را
5- أَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ: نازل کردیم آهن
6- بَأْسٌ شَدِيدٌ: سختی بسیار
7- وَ مَنَافِعُ لِلنَّاسِ: و علف و درخت
8- وَ لِيَعْلَمَ اللَّهُ: تا بشناسد خداوند
9- يَنْصُرُهُ: یاری میکند او را
10- قَوِيٌّ عَزِيزٌ: قدرتمند شکست ناپذیر
انس با قرآن در خانه (صفحهٔ 77 کتاب درسی)
الف) هر روز در خانه یکی از صفحههای 538 تا 541 قرآن کریم را بخوانید.
ب) ترجمهٔ آیهٔ 25 سورهٔ حدید را کامل کنید.
1- لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ: قطعاً فرستادیم پیامبرانمان را با دلایل روشن
2- وَ أَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَ الْمِيزَانَ: و نازل کردیم با آنها کتاب و ترازو
3- لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ: تا به پا دارند مردم عدل را
4- وَ أَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَ مَنَافِعُ لِلنَّاسِ: و نازل کردیم آهن را در آن سختی بسیار و فایدههایی برای مردم
5- وَ لِيَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ وَ رُسُلَهُ بِالْغَيْبِ: و تا بشناسد خدا کسی را که یاری میکند و پیامبرانش را در حالی که (خدا از دید او) نهان است.
6- إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ: قطعاً خداوند قدرتمند شکست ناپذیر است.
ج) از صفحهٔ 538 قرآن کریم چند عبارت آشنا بیابید و همراه با معنای هر یک بنویسید.
1- هُوَ الَّذی خَلَقَ اَلسَّماواتِ وَ الْأَرْضَ: او کسی است که آفرید آسمانها و زمین را
2- یَعْلَمُ مَا یَلِجُ فِی الْأَرْضِ: میداند آنچه فرو می رود در زمین
3- وَ لَهُ أَجْرٌ کَرِیمٌ: و برای اوست پاداشی ارزشمند
د) از آیات بالا، یک پیام قرآنی را که در سالهای قبل با آن آشنا شدهاید، بیابید و همراه با معنای آن در قسمت پایین بنویسید. این پیام چه نکاتی را به ما متذکّر میشود. در این باره با دوستان خود گفتوگو کنید.
جلسۀ دوم: سورۀ حَشر
فَكَانَ عَاقِبَتَهُمَا أَنَّهُمَا فِي النَّارِ خَالِدَيْنِ فِيهَا وَ ذَلِكَ جَزَاءُ الظَّالِمِينَ ﴿۱۷﴾ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ ﴿۱۸﴾ وَ لَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنْسَاهُمْ أَنْفُسَهُمْ أُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ ﴿۱۹﴾ لَا يَسْتَوِي أَصْحَابُ النَّارِ وَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمُ الْفَائِزُونَ ﴿۲۰﴾ لَوْ أَنْزَلْنَا هَذَا الْقُرْآنَ عَلَى جَبَلٍ لَرَأَيْتَهُ خَاشِعًا مُتَصَدِّعًا مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ وَ تِلْكَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ ﴿۲۱﴾ هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ عَالِمُ الْغَيْبِ وَ الشَّهَادَةِ هُوَ الرَّحْمَنُ الرَّحِيمُ ﴿۲۲﴾ هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلَامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ ﴿۲۳﴾ هُوَ اللَّهُ الْخَالِقُ الْبَارِئُ الْمُصَوِّرُ لَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى يُسَبِّحُ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ﴿۲۴﴾
ترتیل صوتی آیات سورهٔ حشر / آیهٔ 17 تا 24
فعالیت (صفحهٔ 79 کتاب درسی)
در حین خواندن آیات درس، مشخص کنید لام «اَلله» در کدام یک از جملهها درشت و در کدام، نازک تلفظ میشود.
آموزش مفاهیم
فعالیت 1 (صفحهٔ 80 کتاب درسی)
جدول زیر را با استفاده از کلمات داده شده، کامل و سعی کنید معنای کلمات را به خاطر بسپارید.
مساوی است، نباشید، شخص، رستگار، آتش، فردا
| ردیف | کلمه | معنا | ردیف | کلمه | معنا |
| 1 | نَفس | شخص، انسان | 2 | غَد | فردا |
| 3 | لاتَکونوا | نباشید | 4 | نَسوا | فراموش کردند |
| 5 | فاسِق | نافرمان، گناهکار، منحرف | 6 | یَستَوی | مساوی است |
| 7 | نار | آتش | 8 | فائِز | رستگار، موفّق |
فعالیت 2 (صفحهٔ 80 کتاب درسی)
معنای این ترکیبها و عبارات قرآنی را بنویسید.
1- اتَّقُوا اللَّهَ: تقوای خدا را پیشه کنید
2- لِغَدٍ: برای فردا
3- وَ لَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ: و نباشید مانند کسی که
4- نَسُوا اللَّهَ: فراموش کردند خدا را
5- أُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ: آنها همان گناهکاران هستند
6- لَا يَسْتَوِي: مساوی نیست
7- أَصْحَابُ النَّارِ: اهل آتش
8- وَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ: اهل بهشت
9- هُمُ الْفَائِزُونَ: آنها رستگار هستند
انس با قرآن در خانه (صفحهٔ 81 کتاب درسی)
الف) هر روز در خانه یکی از صفحههای 542 تا 548 قرآن کریم را بخوانید.
ب) ترجمهٔ آیات 18 تا 20 سورهٔ حشر را کامل کنید.
1- يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ: ای کسانی که ايمان آورديد تقوای خدا را پیشه کنید.
2- وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ: و باید دقت کند هر شخصی را که از پیش میفرستد برای فردا
3- وَ اتَّقُوا اللَّهَ: و تقوای خدا را پیشه کنید.
4- إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ ﴿۱۸﴾: قطعاً خداوند به آنچه انجام میدهید آگاه است.
5- وَ لَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنْسَاهُمْ أَنْفُسَهُمْ: و نباشید مانند کسانی که فراموش کردند خدا را پس (خدا) خود آنها را از یاد خودشان برد.
6- أُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ ﴿۱۹﴾: آنها همان گناهکاران هستند.
7- لَا يَسْتَوِي أَصْحَابُ النَّارِ وَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ: مساوی نیستند اهل آتش و اهل بهشت
8- أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمُ الْفَائِزُونَ ﴿۲۰﴾: اهل بهشت همان رستگارانند.
ج) از صفحهٔ 545 قرآن کریم چند عبارت آشنا یافته و همراه با معنای هر یک بنویسید.
1- أُولئِكَ حِزْبُ اللّهِ: آنها حزب خدا هستند.
2- وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَکِیمُ: و او عزتمند و حکیم است.
د) در آیات پایانی سورهٔ حشر (صفحه 548) مجموعهای از زیباترین اسمها و صفتهای خدای بزرگ آمده است. هر بخش از آنها را که دوست دارید به عنوان پیام قرآنی انتخاب کنید و همراه با معنا بنویسید. چه خوب است آیات 18 تا 24 سورهٔ حشر را با توجه به معنا حفظ کنید و آنها را گاه به گاه بخوانید.